„Chleb nasz powszedni” to fascynujący poradnik zdrowotny z początku XX wieku, poświęcony tradycyjnemu wypiekowi chleba bez drożdży i bez kwasu. Autor, odwołując się do dawnych praktyk żywieniowych oraz ówczesnych idei higieny i dietetyki, przedstawiają przepisy na chleby razowe, bułeczki, placki i pieczywo dietetyczne przygotowywane z pełnowartościowej mąki żarnowej.

Publikacja zawiera nie tylko praktyczne receptury, ale również obszerny wywód o znaczeniu pszenicy, wartości chleba razowego oraz szkodliwości nadmiernie rafinowanej białej mąki i pieczywa drożdżowego. Autor omawia dawne sposoby mielenia zboża, wpływ sposobu wypieku na zdrowie oraz rolę właściwego odżywiania w zachowaniu sił organizmu.

Czytelnik znajdzie tu przepisy na chleb razowy, chleb owocowy, orientalny chleb pszenny bez zakwasu, pieczywo z siemieniem lnianym i orzechami ziemnymi, a także różnorodne potrawy z pszenicy. Szczególne miejsce zajmują porady dietetyczne dotyczące trawienia, zdrowia żołądka i naturalnych metod wspomagania organizmu.

To niezwykłe świadectwo dawnej kultury żywieniowej, łączące praktykę domowego piekarstwa z historią medycyny naturalnej i ideami zdrowego życia. Książka zainteresuje miłośników tradycyjnej kuchni, historii dietetyki, medycyny naturalnej oraz wszystkich poszukujących dawnych receptur na zdrowe pieczywo.

Myśli Epikteta to ponadczasowe dzieło, które oferuje czytelnikowi głębokie spojrzenie na filozofię stoicką. W formie krótkich, przejrzystych aforyzmów i rozważań, Epiktet przedstawia zasady życia w zgodzie z naturą, podkreślając znaczenie wewnętrznej wolności, samodyscypliny i akceptacji rzeczywistości taką, jaka jest. Jego nauki, pomimo że spisane wieki temu, pozostają niezwykle aktualne, inspirując do refleksji nad codziennymi wyzwaniami, poczuciem własnej wartości oraz sposobami na osiągnięcie wewnętrznego spokoju. To idealna lektura dla tych, którzy pragną zgłębić filozofię życia pełną mądrości i praktycznych wskazówek.
Niniejsze wydanie „Myśli Epikteta” zostało opracowane na podstawie wydania lwowskiego z 1913 roku (wyd. Zienkowicz i Chęciński). Język dzieła został uwspółcześniony, głównie pisownia wyrazów.

Spis treści

O dobrach prawdziwych 6
O bogactwie 12
Godność, stanowczość 12
O wolności 16
O bogach i religii 18
O filozofii i filozofach 19
O gardzeniu zniewagami 21
O przyjaźni i braterstwie 22
O fałszywych sądach 22
O śmierci 31

Stal damasceńska czyli bułat to rozprawa naukowa polskiego profesora metalurgii, rektora AGH – Henryka Korwin-Krukowskiego (1860–1937), poruszająca techniczne zagadnienia produkcji stali damasceńskiej. Praca zawiera fachową analizę procesów technologicznych produkcji bułatu w kontekście wytwarzania głowni sztyletów i szabel wschodnich. Profesor omawia metody historyczne stosowane m.in. w dawnych Indiach oraz próby rekonstrukcji tych technik, podejmowane przez badaczy w XIX i na początku XX wieku. Zestawiając dane historyczne, z wynikami praktycznych doświadczeń rekonstruktorów, analizuje poszczególne etapy obróbki termicznej oraz właściwości fizyczne i chemiczne otrzymanej stali.
W pracy zamieszczono tabelaryczne zestawienie analizy chemicznej badanych próbek stali damasceńskiej oraz 13 fotografii w powiększeniu mikroskopowym.
Fragment
Nie należy mieszać bułatu wschodniego ze stalą dziwerowaną głowni europejskich lub luf broni myśliwskiej. Posiadają one niekiedy deseń podobny, lecz wyrabiane są w inny sposób. Wówczas, gdy stal damasceńska jest twardym żelazem zlewnym, a mianowicie stalą tyglową, stal dziwerowana jest materiałem zgrzewnym (...).
Zalety prawdziwej stali damasceńskiej są następujące:
- Doskonała kowalność i zgrzewalność.
- Nadzwyczajna sprężystość.
- Niezwykła twardość.
Wskutek tego szable i sztylety z dobrego bułatu posiadają ogromną wytrzymałość, mogą być zgięte w kółko, po czym same się wyprostowują do pierwotnego kształtu. Przy zgięciu aż do kąta prostego nie łamią się, a po wyprostowaniu zachowują dawną sprężystość. Twardość ich przy tym jest większą od każdej innej stali. Ostrość dobrych szabli jest taka, że tną one rzucony w powietrze fular jedwabny, a również przecinają zwykłe żelazo nie szczerbiąc się, ani tępiąc. Inną próbą wartości bułatu było strącanie głowy byka jednym cięciem i wymaganie, aby krew nie zostawiała na głowni czarnych plam. To ostatnie wymaganie mogło służyć do przekonania się o odporności stali na korozję w ogóle i na rdzewienie w szczególności.

Ojczyzną bułatu były Indie Wschodnie. Damaszek, który dał nazwę tej stali, wielkie starożytne, handlowe i przemysłowe miasto syryjskie, nie wyrabiał stali, lecz handlował bronią, wyrabianą przeważnie w Persji, lub może tylko częściowo wyrabiał broń ze stali indyjskiej. Damaszek prawdopodobnie był miejscem, gdzie z bułatem zapoznali się rycerze w okresie wypraw krzyżowych, lub skąd kupcy lewantyńscy przywozili broń do Europy. Od czasów najdawniejszych broń damasceńska cieszyła się wielkim uznaniem i rozgłosem w Europie, lecz dotychczas nie zdołano odgadnąć tajemnicy jej nadzwyczajnych zalet.

Spis treści

Stal damasceńska, czyli bułat 6
Stal damasceńska a stal dziwerowana 6
Rodzaje bułatu 10
Metody produkcji bułatu 12
Metody historyczne z Dalekiego Wschodu 13
Próby rekonstrukcji w XIX i początku XX w. 17
Procesy technologiczne produkcji 20
Analiza chemiczna 28
Kowalność i spawalność 30
Hartowanie 33
Podsumowanie 35
Cechy szabli wschodniej 35
Fotografie 37

„Tam, gdzie rodziły się idee. Lwowska szkoła filozoficzna” Radosława Kuliniaka to opowieść o narodzinach lwowskiej szkoły filozoficznej i jej twórcy – Kazimierzu Twardowskim. Autor pokazuje, jak z uniwersyteckiego seminarium we Lwowie wyrosła tradycja, która ukształtowała filozofię XX wieku i doprowadziła do powstania szkoły lwowsko-warszawskiej. Książka łączy barwną narrację historyczną z analizą źródeł, prezentując nie tylko dzieje idei, ale również codzienność pracy naukowej, metody kształcenia i intelektualny klimat przełomu XIX i XX wieku. To cenna lektura dla filozofów, historyków oraz wszystkich zainteresowanych historią polskiej nauki.

Pragnąłem nie tyko być w miarę sił i możności dobrym nauczycielem filozofii, lecz marzyłem też o tym, by moi uczniowie w czasie studiów swych, jak też po ich zakończeniu tworzyli wraz ze mną trwałą społeczność umysłową, spojoną wspólnością dążeń i wzajemnym przywiązaniem. A pragnąłem tego nie ku swemu tylko zadowoleniu. Miałem na myśli coś innego. Sądziłem, że kto nauczy się ściśle myśleć, ten nie potrafi być nieścisłym w swym działaniu. A tę ścisłość, dokładność, sumienność i aktualność w działaniu uważam za rzecz najbardziej nam potrzebną. Ten duch ścisłości filozoficznej tchnąć w tych wszystkich, którzy będą potem w życiu na różnych stanowiskach działali, uważałem za jeden z najważniejszych swych obowiązków. I gdyby tak, myślałem, coraz liczniejsze rzesze byłych uczniów filozofii, tak samo jak ja myśleli, tworzylibyśmy związek ludzi, wewnętrznymi więzami zespolony, służący filozofii a przez filozofię ojczyźnie.
Kazimierz Twardowski, „Podczas 100. Posiedzenia Naukowego Polskiego Towarzystwa Filozoficznego we Lwowie”.

Filozofia rzadko zaczyna się w konkretnym miejscu. Jednym z nich była niewielka sala seminaryjna przy ulicy Długosza w gmachu Uniwersytetu Lwowskiego. Prowadziły do niej ciężkie drzwi, a po ich przekroczeniu uderzał zapach papieru, atramentu i kredy. Przestrzeń była skromna. Stał tam półokrągły stół, kilka krzeseł i półka z książkami. A jednak właśnie tutaj, w warunkach pozbawionych wszelkiej zewnętrznej okazałości, kształtowała się kultura filozoficznej pracy, która w ciągu kilkunastu lat miała stać się fundamentem nowoczesnej polskiej szkoły filozoficznej.

Na półce obok siebie stały dzieła Arystotelesa i Kan­ta, Berkeleya, Hume’a, Locke’a, Brentana i Trentowskiego. Nie tworzyły zbioru przeznaczonego do kontemplacji, lecz podstawowy zasób tekstów poddawanych systematycznej analizie. Na tablicy zapisywano pojęcia, definicje i rozróżnienia, a skrzypienie kredy towarzyszyło wysiłkowi porządkowania myśli. W tej niepozornej przestrzeni Aleksander Skórski, Kazimierz Twardowski i Mścisław Wartenberg wraz z uczniami nie tyle przekazywali gotową wiedzę, co kształtowali sposób jej wytwarzania. Powstawała tu kultura filozoficznego rzemiosła oparta na jasności, dyscyplinie pojęciowej i odpowiedzialności za słowo.
(fragment Wstępu)

Spirytyzm czyli obcowanie z duchami autorstwa księdza Franciszka Kwiatkowskiego, wydany po raz pierwszy w 1923 roku w Poznaniu, to wnikliwa analiza fascynacji sferą duchowości, która narastała w czasach powojennych. Trauma i pragnienie kontaktu z bliskimi zmarłymi prowadziły wówczas ludzi ku seansom spirytystycznym. Autor, katolicki duchowny, podchodzi do tematu z wyraźną misją demaskacji i ostrzeżenia, prezentując oficjalne stanowisko Kościoła katolickiego. Książka przedstawia historyczne korzenie spirytyzmu, który, choć obecny od wieków w kulturach różnych narodów, w XIX wieku stał się popularnym zjawiskiem także na Zachodzie.

Ksiądz Kwiatkowski, powołując się na literaturę, obnaża mechanizmy przeprowadzania seansów spirytystycznych, w których uczestnicy często stawali się ofiarami oszustw, manipulacji lub sił, które mogły mieć charakter ponadnaturalny, lecz niekoniecznie święty. Analizuje zjawiska spirytystyczne, jak materializacje, lewitacje, aporty, czy rzekomą komunikację z duchami, przedstawiając najsłynniejsze przypadki medialne tamtych czasów.

Autor, opierając się na katolickiej teologii i filozofii, przestrzega przed groźbą duchowego zagrożenia i przedstawia argumenty władz kościelnych, które konsekwentnie odrzucają możliwość bezpiecznego kontaktu z zaświatami przez metody spirytystyczne. Rozważa możliwe wyjaśnienia nadprzyrodzonych fenomenów – od przypisania ich naturalnym siłom po demoniczne interwencje. Przez pryzmat nauki Kościoła katolickiego dowodzi, że autentyczny kontakt z zaświatem nie jest osiągalny na drodze okultystycznych eksperymentów, a jedyną bezpieczną metodą wsparcia zmarłych jest modlitwa i troska o ich zbawienie.

Spirytyzm czyli obcowanie z duchami to ważne studium dla każdego, kto pragnie zrozumieć, dlaczego Kościół katolicki przestrzega przed spirytyzmem i jakie mogą być duchowe konsekwencje igrania z tajemnicą zaświatów.

Spis treści

Imprimatur 4
Słowo od wydawcy 6
Wstęp. Kontakt z zaświatem 7
I. Znaczenie wyrazów 9
II. Historia 10
III. Zjawiska spirytystyczne 13
IV. Najsławniejsze media 17
V. Tłumaczenie zjawisk 19
Domówienie. Troska o zmarłych 35

„Rozmyślania” Marka Aureliusza to jedno z najważniejszych dzieł filozofii stoickiej i zarazem wyjątkowe świadectwo duchowego życia cesarza starożytnego Rzymu. Powstające pośród wojen, politycznych niepokojów i osobistych doświadczeń zapiski stanowią intymny dialog autora z samym sobą - próbę zachowania wewnętrznego ładu wobec przemijalności, cierpienia i niepewności ludzkiego losu.

Dalekie od akademickiego wykładu, „Rozmyślania” są zbiorem aforystycznych medytacji nad naturą człowieka, obowiązkiem, cnotą i miejscem jednostki w kosmosie. Marek Aureliusz ukazuje filozofię nie jako teorię, lecz praktykę codziennego życia - szkołę samodyscypliny, rozumu i moralnej wytrwałości. To właśnie dzięki tej szczerości i prostocie dzieło od stuleci inspiruje czytelników poszukujących duchowej równowagi i odporności wobec przeciwności losu.

Niniejsze wydanie pozwala na nowo odkryć ponadczasową mądrość cesarza-filozofa, którego refleksje pozostają zadziwiająco aktualne również we współczesnym świecie.

Często powtarza się alegoryczne powiedzenie, że w osobie Marka Aureliusza „filozofia zasiadła na tronie”: urzeczywistnił się Platoński ideał władcy-filozofa.

„Hypomnemata” [„Rozmyślania”] Marka Aureliusza (...) nie są tylko zbiorem własnych i cudzych myśli, nagromadzeniem aforyzmów i cytatów. Są dialogiem z samym sobą, solilokwium dyscyplinującym myśli i kształtującym piszącego moralnie. Są rekolekcjami. Ćwiczeniami duchowymi uprawianymi według ustalonej metody, zgodnie ze stoicką doktryną.

Niniejsze wydanie jest drugą edycją e-booka. Poprawiono i zmodernizowano format PDF, dostosowując go do współczesnych standardów publikacji cyfrowych. Po raz pierwszy książka ukazuje się także w formacie EPUB, przygotowanym z myślą o komfortowej lekturze na czytnikach i urządzeniach mobilnych.

Nowołacińska Warszawa to czterojęzyczna (j. łaciński, polski, niemiecki, angielski) edycja wybranych utworów Józefa Epifaniego Minasowicza (1718–1796), osiemnastowiecznego literata, tłumacza i bibliofila, który w swojej twórczości szczególną uwagę poświęcił stolicy Polski. W książce znalazły się trzy łacińskie utwory Minasowicza, w tym wiersz makaroniczny, które stanowią artystyczny zapis życia XVIII-wiecznej Warszawy. Pomysł niniejszej edycji narodził się podczas tutorialu akademickiego o nazwie „Autorzy nowołacińscy o Warszawie. Warsztat translatologiczno-kulturowy. Przygotowanie publikacji studenckiej z profesorską asystą translacyjną”, zaproponowanego w semestrze letnim 2023 przez profesor Beatę Gaj środowisku studencko-doktoranckiemu Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. W tutorialu uczestniczyły 4 osoby: studenci i doktoranci. Podczas przygotowania edycji w roku 2024 (…) zaproszono do współpracy także studentkę Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Eberhard Karls Universität Tübingen, która przetłumaczyła utwory na język angielski i niemiecki. Do czterojęzycznej edycji wybrano trzy utwory Minasowicza, jednak w czterech rozdziałach monograficznych uczestników tutorialu znajdują się także omówienia kilku innych wierszy tego poety. Głównym bohaterem tomu okazał się nie tylko Józef Minasowicz, lecz także Warszawa opisana w języku (nowo)łacińskim. Autorzy tomu mają nadzieję, że publikacja stanie się choć drobnym dodatkiem do opisu historii Warszawy w XVIII wieku oraz propagowania badań w zakresie neolatynistyki.

Spis treści

Wstęp. Warszawa nowołacińska? – Beata Gaj 3
Część I. Historia i literatura
Warszawa w wieku XVIII. Rys historyczny – Franciszek Jóźwicki 25
Onomastikon – Grzegorz Pakowski 62
Descriptio urbis, czyli jak opisać miasto. Łazienki – „stabilność płynności” i płacząca Biblioteka Załuska – Izabela Podlaska­-Konkel i Beata Gaj 70
Miłość niejedno ma imię, czyli Józefa Epifaniego Minasowicza utwory o miłości – Miłosława Krogulska i Beata Gaj 79
Część II. Wybrane utwory Józefa Epifaniego Minasowicza o Warszawie w tłumaczeniu polskim. Translacja angielska i niemiecka – Joanna Gaj
VARSOVIA Syren urbium Poloniae. WARSZAWA Syrena wśród polskich
miast. WARSAW – A Mermaid Among Polish Cities. WARSCHAU – Die Sirene Unter Den PolnischenStädten 91
PETRONELLA QUERCIA VARSAVIENSIS. PETRONELLA – DĘBINA WARSZAWSKA. PETRONELLA WARSAW OAK. PETRONELLA WARSCHAUER EICHE 96
Carmen Macaronicum, AD JOSEPHUM ANDREAM COMITEM JUNOSZA ZAŁUSKI 108
Materiał graficzny 145
Bibliografia 146
Noty o Autorach 153
Streszczenie 155
Summary 156
Zusammenfassung 157
Indeks osób w tekście głównym 158

Wydanie drugie, poprawione

Pierwsze wydanie wyboru kazań Johna Henry’ego Newmana, opublikowane przez Wydawnictwo Marek Derewiecki, ukazało się w 2017 roku. Od tego czasu wydarzyło się coś, co nadaje tej książce nowy wymiar – w 2019 roku kardynał John Henry Newman został kanonizowany i dziś Kościół czci go jako świętego. Jego kazania pozostają nie tylko świadectwem wybitnego umysłu, lecz także głębokiego życia duchowego człowieka, którego droga wiary została potwierdzona świętością.

Niniejszy tom zawiera wybór najważniejszych kazań anglikańskich i katolickich Newmana – jednego z najwybitniejszych myślicieli chrześcijańskich XIX wieku, konwertyty, kardynała, teologa i mistrza życia duchowego. Ich ponadczasowe przesłanie prowadzi czytelnika ku refleksji nad sumieniem, wiarą, łaską, Opatrznością, tajemnicą cierpienia oraz osobistą relacją z Bogiem. Mimo upływu lat teksty zachowują niezwykłą świeżość, łącząc filozoficzną głębię z duszpasterską prostotą.

Drugie wydanie zostało poprawione, przede wszystkim poprzez gruntownie opracowany i uzupełniony Wstęp, który uwzględnia kanonizację św. Johna Henry’ego Newmana.

To książka dla wszystkich, którzy pragną poznać jednego z największych świadków wiary czasów nowożytnych oraz odkryć, dlaczego jego nauczanie pozostaje inspirujące także dla współczesnego człowieka.

Fragment:

[…] obyśmy nigdy nie dali uwieść się jakiejś niegodnej skłonności do jakiejkolwiek gałęzi studiów tak dalece, by zapomnieć, że nasza prawdziwa wiedza, szlachetność i siła polegają na znajomości Wszechmocnego Boga. Przyroda i człowiek są przedmiotami naszych studiów, lecz Bóg jest wyższy ponad wszystko. Łatwo jest zgubić Go w Jego dziełach; łatwo przywiązać się zanadto do naszych dążeń, zastąpić nimi religię i podniecać naszą pychę. Nasze świeckie zdobycze nie zdadzą się nam na nic, jeśli nie podporządkujemy ich religii. Nigdy znajomość słońca, księżyca i gwiazd, ziemi i jej trzech królestw, ani znajomość klasyków lub historii, nie doprowadzi nas do nieba. Możemy dziękować Bogu za wszystko, co nam uczynił i co uczynił przez nas, niech jednak nic z tego, co umiemy i co wiemy, nie przeszkodzi nam przyjąć za własne słów wielkiego Apostoła: „Chrystus Jezus przyszedł na ten świat zbawić grzeszników, z których pierwszym ja jestem”.

Spis treści

Wstęp. Świadectwo wiary Świętego Jana Henryka Newmana 5

Nota wydawnicza 31

KAZANIA ANGLIKAŃSKIE

Świat niewidzialny 35

Indywidualność duszy 44

Indywidualna Opatrzność objawiona w Ewangelii 53

Krzyż Chrystusa miarą świata 62

Radość religijna 69

Rozstanie z przyjaciółmi 76

KAZANIA KATOLICKIE

Druga wiosna 87

Natura i łaska 102

Religia faryzeuszów – religią świata 116

O zaniedbywaniu natchnień i przestróg Bożych 126

Intelekt narzędziem wychowania religijnego 138

Wszechmoc w okowach 147

Duchowe cierpienia Pana naszego w czasie Jego Męki 157

Chrystus ponad wodami. Część I 168

Chrystus ponad wodami. Część II 179

Indeks osób 194

„Książę” to jedno z najważniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii myśli politycznej. Napisany na początku XVI wieku traktat stał się fundamentem nowożytnego realizmu politycznego oraz inspiracją dla kolejnych pokoleń władców, filozofów, strategów i historyków.

Machiavelli, opierając się na własnym doświadczeniu dyplomatycznym i obserwacji życia politycznego włoskich państw epoki renesansu, analizuje mechanizmy zdobywania i utrzymywania władzy. Autor przedstawia różne rodzaje księstw, opisuje rolę armii, znaczenie prawa, siły, sprytu i politycznej przezorności. Rozważa również relacje między moralnością a skutecznością działania, stawiając pytania, które do dziś pozostają aktualne.

W niniejszym wydaniu znalazła się obszerna przedmowa tłumacza Czesława Nanke, stanowiąca cenne wprowadzenie do epoki, biografii autora oraz historycznego kontekstu powstania dzieła. Czytelnik otrzymuje nie tylko klasyczny tekst polityczny, ale także szerokie omówienie idei Machiavellego, jego poglądów na państwo, naturę ludzką, wojsko i rolę przywódcy.

„Książę” pozostaje lekturą obowiązkową dla wszystkich zainteresowanych filozofią polityki, historią Europy, teorią państwa oraz mechanizmami sprawowania władzy. To dzieło, które od pięciu stuleci budzi podziw, kontrowersje i nieustanne dyskusje.

Liczba stron: 92

Data pierwszego wydania: 2005

Tagi: Książę, Niccolò Machiavelli, Machiavelli, Il principe, filozofia polityki, myśl polityczna, sztuka rządzenia, teoria władzy, realizm polityczny, władza, państwo, polityka, renesans, Odrodzenie, historia idei, historia polityczna, republikanizm, monarchia, książęta włoscy, państwo włoskie, Włochy, Florencja, Medyceusze, Cesare Borgia, Cezar Borgia, dyplomacja, strategia polityczna, władza absolutna, natura ludzka, moralność a polityka, humanizm, klasyka filozofii, klasyka literatury politycznej, traktat polityczny, filozofia państwa, wojskowość, armia obywatelska, republika florencka, historia Włoch, literatura renesansowa, klasyka europejska, realizm w polityce, polityka i etyka, państwo i społeczeństwo, filozofia renesansu, klasyczne dzieła polityczne

Nasze dwory wiejskie Jana Obsta to esej z początku XX wieku, który odkrywa przed czytelnikami tajemnice oraz piękno dworków szlacheckich w dawnej Polsce, a przede wszystkim na Litwie. Przenosi nas do czasów, gdy dworki odgrywały znaczącą rolę w życiu społecznym, kulturalnym i politycznym Polaków. Autor nie tylko szczegółowo opisuje architekturę tych wyjątkowych budowli, ale także ich funkcje i zmieniające się na przestrzeni wieków znaczenie. Śledzi wpływy zachodnie, które odcisnęły swoje piętno na polskim budownictwie wiejskim, ukazując, jak tradycja i lokalna estetyka łączyły się, tworząc unikatowość polskich dworków. Publikacja ta to nie tylko przewodnik po architekturze, lecz także istotny klucz do zrozumienia, jak dworki szlacheckie wpłynęły na kształtowanie polskiej tożsamości narodowej i kultury, będąc niemymi świadkami burzliwych dziejów naszego narodu.

Publikacja zawiera 11 rycin i fotografii w większości już nieistniejących polskich dworków na Litwie.
Fragmenty
Zaraz na wstępie zaznaczam, iż dwór polski na Litwie pod względem form niczem zgoła nie różni się od dworów wiejskich w innych kraju dzielnicach, nie wyłączając najdalszych kresów, co świadczy wymownie o jedności kultury naszej w wiekach ubiegłych. Jedyne różnice, jakie zachodzą, dotyczą tylko materjału budowlanego. Podobnie zaś jak cała kultura nasza pozostawała zawsze w najściślejszym związku z kulturami zachodu [...] tak budownictwo nasze wiejskie podlegało stale wpływom zachodnim, to też z łatwością w całości jak i w szczegółach wykazać możemy motywy zapożyczone z architektury zachodniej różnych epok i stylów, jako to gotyku, renesansu, barokko i empiru. Nie znaczy to jednak, abyśmy byli tylko naśladowcami wzorów zagranicznych. Przeciwnie, nasz przemysł domowy potrafił na swój sposób (często naiwnie) zużytkować motywy architektoniczne zachodu, odpowiednio do materjału naszego oraz innych warunków lokalnych, z tąd powstał typ dworu wiejskiego nowy, oryginalny, odmienny od tych, jakie znajdujemy poza granicami naszego kraju, na zachód i na wschód, gdzie nie sięgał wpływ kultury naszej.

U nas przeciwnie miasta zamieszkałe były przeważnie przez ludność napływową, niemiecką i żydowską. Wieś, oddzielona od miasta długiemi i złemi drogami, prowadziła żywot odrębny. Tutaj, we dworze szlacheckim, wytworzył się nasz ustrój państwowy, tu zjeżdżali się sąsiedzi na sejmiki i narady, tu gotowano się na wyprawy wojenne. Musiał więc być dwór szlachecki dość obszerny by pomieścić licznych krewnych, powinowatych i sąsiadów z ich rodzinami i czeladzią. Musiał też być w miarę warownym by mógł chronić swych mieszkańców w razie niespodziewanego napadu.

Badając wnętrze dworku szlacheckiego, poznajemy życie domowe, zwyczaje i obyczaje tych pokoleń, które tu żyły, a zatem obraz rozwoju kulturalnego tej warstwy szlacheckiej, tak licznej u nas, której wpływ na cały rozwój historji naszej był decydujący.

Przestrogi małżeńskie to niezwykły traktat moralny autorstwa jednego z najwybitniejszych myślicieli świata antycznego. Powstałe blisko dwa tysiące lat temu dzieło stanowi zbiór refleksji i wskazań dotyczących życia małżeńskiego, relacji między kobietą a mężczyzną oraz fundamentów trwałego związku.

Autor, odwołując się do filozofii i literatury greckiej, doświadczeń codziennego życia i obserwacji ludzkiej natury, kreśli obraz małżeństwa jako wspólnoty opartej na harmonii, wzajemnym szacunku i umiarkowaniu. W krótkich, celnych przestrogach i uwagach odsłania zarówno ponadczasowe prawdy o ludzkich uczuciach, jak i obyczajowość świata grecko-rzymskiego.

Wydanie zostało poprzedzone obszernym studium poświęconym epoce Plutarcha - czasowi przemian religijnych, kryzysu dawnego świata oraz narodzin nowych idei duchowych. Czytelnik znajdzie tu rozważania o filozofii greckiej, wpływach religii Wschodu, rozwoju chrześcijaństwa, przemianach moralności oraz ewolucji instytucji małżeństwa.

Przestrogi małżeńskie pozostają fascynującym świadectwem myśli starożytnej, a zarazem zaskakująco aktualną refleksją nad naturą miłości, związku i ludzkiego współżycia. To lektura dla wszystkich zainteresowanych filozofią, historią obyczajów oraz klasyczną literaturą grecką.

Niniejsze wydanie zostało opracowane z myślą o współczesnym czytelniku. Uwspółcześniono pisownię, opracowano przypisy oraz dodano noty redakcyjne ułatwiające lekturę tekstu.

Bułaty autorstwa Jerzego Podoskiego (1900–1942) to artykuł opublikowany pierwotnie w czasopiśmie „Broń i Barwa” 1934, nr 2-3.
Autor w sposób rzetelny podszedł do zgłębienia tajników produkcji stali damasceńskiej, nie tylko w zakresie badań teoretycznych, ale również praktycznych, przeprowadzając doświadczenia z otrzymywaniem bułatu. Zestawił dane pochodzące ze źródeł pisanych, aby wyselekcjonować pięć historycznych sposobów otrzymywania bułatu: indyjski, perski, ulepszanie wzoru klingi, skuwany, nordycki. Następnie dokonał przeglądu europejskich badań dotyczących odtworzenia techniki produkcji damastu, takich autorów jak: Crivelli, Bréan, Spiess, Czernow, Anosow, Bielajew, poddając je krytycznej analizie. Argumentacja Podoskiego, jak wspomniano wyżej, była poparta licznymi próbami praktycznymi. Poniżej przytaczamy fragment opisujący jego wnioski w tym zakresie:

„Po „wywołaniu” kilkudziesięciu (około 60) kling najróżnorodniejszych typów i wzorów, po przeprowadzeniu prób z różnymi kwasami, z różnymi rozczynami tych kwasów, doszliśmy do przekonania, że zmienny jest jedynie stopień łatwości ciemnienia pod wpływem kwasu. Niektóre bułaty bardzo szybko ciemnieją i dochodzą do barwy szaro-czarnej, inne zaś ciemnieją bardzo trudno i wolno i nabywają ogólnej barwy brudnoszarej. Pozostałe szczegóły techniczne oraz wnioski wyciągnięte z własnych badań zawarł w rozdziale pt. „Wywoływanie kling z bułatu””.
Fragment rozdziału Terminologia:
W Europie oznacza się mianem „damasku” względnie „damastu” stal, która, po wypolerowaniu i lekkim wytrawieniu słabym kwasem, wykazuje wzory czyli rysunki na swej powierzchni, przy czym rysunki występują jasno na tle zabarwionym ciemniej.
Nazwa „damask” jest błędna – została ona przyjęta w Europie po wyprawach krzyżowych, kiedy przekonano się, że większość wzorzystej stali pochodzi z miasta Damaszku. Tymczasem Damaszek stanowił jedynie ważny punkt handlowy na Wschodzie, w którym sprzedawano broń roboty syryjskiej i mało-azjatyckiej, perskiej oraz indyjskiej. W Polsce utarła się nazwa „dziwer” wzgl. „dziwir”, pochodząca może z języka tureckiego.

Spis treści

Od autora 5
Bułaty 7
A. Terminologia 7
B. Gatunki i nazwy bułatów wschodnich 8
C. Dane historyczne 10
D. Badania europejskie 13
E. Rekonstrukcja damastów przez Anosowa 17
F. Uwagi krytyczne 21
G. Wywoływanie kling z bułatu 25

„Pierwszy polski karabin” autorstwa Jerzego Podoskiego (1900–1942) to artykuł opublikowany pierwotnie w czasopiśmie „Broń i Barwa” 1934, nr 2.

Artykuł zawiera, obok kontekstu historycznego, rysunek karabinu oraz opis parametrów technicznych, takich jak: długość całkowita, długość lufy, waga, długość od środka kolby do spustu, środek równowagi, łoże, okucia, kaliber, ilość gwintów, skręt, skok skrętu, prawdopodobny ciężar pocisku, przyrządy celownicze, spust, szyjka pistoletowa itp.
Fragment
[Pierwszy polski karabin to] broń skałkowa, gwintowana, wytwarzana przez fabrykę w Kozienicach między 1790 a 1791 r. dla uzbrojenia kompanii strzelców, stworzonych przy „regimentach” pieszych na mocy ustawy sejmowej z dnia 8 października 1789 r., uzupełnionej 4 lipca 1790 i 20 kwietnia 1791 roku.
Ze względu na to, że sztuciec kozienicki jest pierwszym okazem broni palnej wojskowej, wykonanej dla wojska polskiego przez fabrykę krajową, okazy tej broni stanowią niezmiernie cenną pamiątkę historyczną, a zarazem ciekawy przyczynek do studium stanu przemysłu uzbrojenia oraz pojęć o uzbrojeniu strzelców wyborowych w ostatnich latach niepodległości.
Broń jest bardzo składna, doskonale zrównoważona, bardzo przypomina – pod względem równowagi w postawie stojącej – karabin Mauser wz. 98, wykonanie proste i grube, ale dowodzące dużej wprawy robotnika i doskonałego zaprojektowania.
Jerzy Podoski był kapitanem piechoty Wojska Polskiego, mistrzem świata w strzelectwie oraz bronioznawcą. Jako specjalista w zakresie ręcznej broni palnej opublikował liczne prace bronioznawcze: książki - „Karabinki małokalibrowe i ich użycie” (1926), „ABC strzelania. Instrukcja” (1929), „Pistolet w walce i sporcie” (1928), „Strzelanie. Podręcznik dla początkujących zawodników„ (1934) oraz artykuły w czasopismach „Przegląd Strzelecki i Łuczniczy”, „Bellona”, „Przegląd Piechoty” oraz „Broń i Barwa”.

Lucjusz Anneusz Seneka, wielki stoik i filozof starożytnego Rzymu, to postać, której nauki do dziś niosą uniwersalne wartości. W zbiorze zawierającym wybrane Listy moralne do Lucyliusza oraz Księgę o sposobach na przypadki Seneka dzieli się mądrością życia opartego na cnotach, w szczególności wewnętrznej dyscyplinie, odporności na trudności losu i rozważaniach nad etyką oraz losem człowieka. Stoicka filozofia autora, której rdzeń stanowi idea życia w zgodzie z naturą i kontrolowania emocji, pokazuje, jak można odnaleźć wewnętrzny spokój w chaosie codzienności.
Listy moralne to zbiór refleksji i nauk skierowanych do Lucyliusza, młodego rzymskiego urzędnika, w których Seneka zachęca go do filozoficznej drogi samodoskonalenia. Autor podejmuje tematy takie jak wartość czasu, relacje z ludźmi, stosunek do bogactwa oraz śmierci, ucząc, że prawdziwe szczęście pochodzi z wewnętrznej harmonii i zgody z losem. Seneka pisze prostym, lecz głębokim językiem, skłaniając Czytelnika do refleksji nad własnym życiem.
Z kolei Księga o sposobach na przypadki to zbiór praktycznych wskazówek dotyczących radzenia sobie z przeciwnościami losu. Autor przekazuje, że cierpienia i nieszczęścia są nieuniknioną częścią życia, ale to, w jaki sposób na nie reagujemy, decyduje o naszym spokoju ducha i moralnej sile.
Tłumaczenie Mieczysława Olszowskiego, oparte na klasycznych rękopisach, oddaje nie tylko treść, ale także formę oryginału, pozwalając czytelnikowi poczuć klimat literatury starożytnego Rzymu. Olszowski, autor wstępu, przybliża również czytelnikowi kontekst historyczny i filozoficzny dzieł Seneki.
Książka ta to nie tylko filozoficzne traktaty, ale także praktyczne wskazówki na trudne chwile, które inspirują do wewnętrznej pracy nad sobą i refleksji nad naturą ludzkiej egzystencji.

Spis treści

Słowo od wydawcy 6
Przedmowa 8
Wstęp 12
Listy do Lucyliusza (Wybór) 25
List I (Ks. I, 1) 25
List II (Ks. I, 2) 26
List XII (Ks. I, 12) 28
List XXIII (Ks. III, 2) 30
List XXXII (Ks. IV, 3) 33
List XXXIV (Ks. IV, 5) 34
List XXXIII (Ks. IV, 9) 35
List XLI (Ks. IV, 12) 36
List XLIII (Ks. V, 2) 38
List XLVII (Ks. V, 6) 39
List XLVIII (Ks. V, 7) 44
List L (Ks. V, 10) 45
List LI (Ks. V–II) 47
List LIV (Ks. VI, 2) 50
List LX (Ks. VI, 8) 52
List LXII (Ks. VI–10) 53
List LXX (Ks. VIII–1) 54
List XCIII (Ks. XV–1) 59
List XCVI (Ks. XIV, 1) 62
List IC (Ks. XVI–4) 63
List CIII (Ks. XVII, 3) 71
List CV (XVIII, 2) 72
List CXII (Ks. XIX, 3) 74
Księga o sposobach na przypadki 76

Czy starożytny Rzym był wolny od terroryzmu? Nic bardziej mylnego! Terroryści znad Tybru to pasjonująca podróż w mroczne zakamarki dziejów Wiecznego Miasta, w których zamachy, spiski i polityczne morderstwa były narzędziami walki o władzę. Od Romulusa po Juliusza Cezara – książka ukazuje, jak przemoc i bezwzględność kształtowały historię Rzymu. Opowieści te, oparte na starożytnych źródłach, przybliżają krwawe epizody rzymskiej polityki, odsłaniając kulisy intryg i przewrotów, które naznaczyły losy imperium.

Spis treści

Terrorysta na tronie 5
Zabić króla 18
Spuriusz Meliusz, czyli terrorysta z urojenia 25
Tyberiusz i Gajusz 34
Terrorysta w stroju ludowym 69
Ulubieniec Fortuny 97
Wróg publiczny numer 1 120
Polityk czy terrorysta? 154
Sprawa Cezara 178

Originally published in 1934, Elements of Polish culture as seen by a resident foreigner is a remarkable account of interwar Poland, written by Paul Super – an American social reformer who spent fifteen years living and working in the country. He closely observed Polish society, culture, education, religious life, and the everyday experiences of a young nation reborn after more than a century of foreign partition. His narrative is personal yet deeply empathetic, portraying Poland as a dynamic and diverse country with a strong cultural and geopolitical orientation toward the West.
Super explores Polish art, architecture, literature, customs, and – above all – the traits of national character: idealism, hospitality, individualism, a deep sense of freedom, and strong religious feeling. It is a portrait of a nation that had only recently regained its independence and was actively shaping its modern identity.
But just a few years after the book’s publication, everything changed. World War II brought the destruction of Poland’s elites, brutal occupation, and later, Soviet domination. Many of the places described by the author fell outside Poland’s postwar borders, and the country’s social and cultural life was profoundly transformed.
This book is not only a historical document, but also a moving testimony to the spirit of a people who, despite the tragedies of history, preserved what was most essential: their culture, identity, religion, and belief in the future. "Elements of Polish culture…" should be read not only as a description of the past, but as a record of national spirit – of what endured in Polish life despite catastrophe. It offers readers a deeper understanding of Polish national traits – such as idealism, independence, and a strong sense of identity – and reveals the lasting values that survived wars, shifting borders, and authoritarian regimes.
Contents
Publisher’s Foreword 7
Chapter 1. Cultural Areas 9
Chapter 2. Orientation 12
Religious and political factors 13
Chapter 3. Landscape and Culture 17
Chapter 4. Artistic Expression 20
Architecture 21
Painting, wood-carving, pottery 22
Costume, literature, music 24
Chapter 5. Spiritual Quality 27
Democracy 27
Toleration 29
Idealism 30
Religion 34
Individualism 36
Chapter 6. Personal Culture 38
Intellectuality 38
Grace of life 40
Self-criticism 42
Women and culture 46
Chapter 7. Social Classes 49
The new middle class 50
Chapter 8. Political Events and Culture 52
After Vienna, 1815 53
Polish Messianism 55
Chapter 9. Cultural Institutions 57
The schools 57
Books and libraries 58
Scientific societies 59
Physical culture 60
Respect for learning 61

Filozofia medycyny to książka, która ukazuje ewolucję myśli filozoficznej w medycynie od czasów Hipokratesa po XX wiek. Autor szczegółowo analizuje zagadnienia takie jak celowość w organizmach żywych, znaczenie obserwacji i indukcji, a także filozoficzne podstawy etyki lekarskiej. Omawia metodologiczne podejście do medycyny, ukazując zróżnicowanie poglądów – od materializmu po witalizm.
Szumowski przybliża również sylwetki kluczowych filozofów i lekarzy, którzy kształtowali tę dziedzinę, od Galena i Paracelsa po dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych myślicieli, takich jak Grohmann czy Schützenberger. Szczególne miejsce zajmuje w książce wkład polskich uczonych – Biernackiego, Biegańskiego i Szokalskiego – którzy rozwijali teorię medycyny w kontekście filozoficznym.
Publikacja kończy się spojrzeniem na współczesne autorowi dylematy filozofii medycyny, uwzględniając dynamiczny rozwój nauk biomedycznych, technologii oraz etyki lekarskiej.
Autor podkreśla, że filozofia medycyny nie jest jedynie abstrakcyjną refleksją, ale ma konkretne zastosowanie w codziennej praktyce lekarskiej, pomagając lekarzom w podejmowaniu trudnych decyzji i w zrozumieniu pacjenta nie tylko jako organizmu, ale także jako istoty ludzkiej.

Spis treści

Władysław Szumowski – życie i twórczość filozoficzno-medyczna 3
Część pierwsza. Dzieje filozofii medycyny, jej istota, nazwa i definicja
Dzieje filozofii medycyny, jej istota, nazwa i definicja 19
Część druga. Filozofia medycyny
I. Oblicze medycyny 75
1. Oblicze medycyny naukowe 75
2. Oblicze medycyny mniej naukowe 87
a. Homeopatia 87
b. Medycyna biologiczna 89
c. Schweninger i jego następcy 92
3. Oblicze medycyny nienaukowe 97
a. Uwagi wstępne 97
b. Chory 100
c. Proces wyzdrowienia 108
d. Uzdrowiciel 113
e. Interpretacja powodzenia uzdrawiaczy 123
f. Julian Ochorowicz jako „malkontent medycyny” 130
g. Wnioski 141
II. Układ życia 147
1. Doktryna materialistyczna 148
2. Dowody przeciwko materializmowi 149
a. Sprzeczności w pojęciu atomu 149
b. Dzisiejsza nauka o budowie atomu 150
c. Pojęcie materii jest wytworem umysłu, a nie umysł
wytworem materii   151
d. Ustrój żywy jako całość. Regulacje, regeneracje 152
e. Dane metapsychiki. Jak mamy się zapatrywać na metapsychikę? 154
3. Celowość, dusza, holizm 159
4. Celowość jednak ograniczona 161
III. Metodologiczne formy myślenia przy wyborze środków leczniczych 163
IV. Oblicze lekarza 172
1. Wczorajsze 172
2. Nowe oblicze 174
V. Etyka lekarska 180
VI. Sformułowanie antynomii 184
Część trzecia. Logika dla medyków
Przedmowa 189
I. Wstęp. Logika a studia medyczne dawniej i dziś 192
II. Fakty naukowe i ich analiza 196
III. Spostrzeżenie i obserwacja 202
IV. Badania eksperymentalne 215
1. Doświadczenia in vitro 224
2. Doświadczenia in vivo 225
a. Doświadczenia na zwierzętach 225
b. Doświadczenia na ludziach 230
V. O związku przyczynowym – wnioskowanie indukcyjne – reguły Milla 235
1. Krytyka 235
2. Jak wykrywamy w biologii związki przyczynowe 241
VI. Statystyka 247
VII. Wnioskowanie z analogii 250
VIII. Uogólnianie – prawa naukowe 253
IX. Układy – hipotezy – klasyfikacja 257
X. Zakończenie. Błędy logiczne w medycynie 266
Bibliografia 270
Indeks osobowy 271
Indeks rzeczowy 279